Deze pagina is een handreiking over de afbouw van de Verwijsindex Risicojongeren (VIR), hierna: de Verwijsindex. De Verwijsindex is een systeem dat door professionals in het hele land kan worden gebruikt.
De jeugdige kan in de Verwijsindex worden gezet als er een risico wordt geconstateerd. Het doel van de registratie is dat vroegtijdige en onderlinge afstemming van professionals kan plaatsvinden (o.a. vroeg signalering), zodat een jeugdige de hulp, zorg of bijsturing krijgt die nodig is om te kunnen ontwikkelen tot volwassene.
De staatssecretaris heeft in 2022 in opvolging van een door de Tweede Kamer aangenomen motie besloten om te stoppen met de Verwijsindex. Hiervoor is een wetswijzigingstraject nodig, wat enkele jaren zal duren. In de bijlagen lees je meer over de Verwijsindex, de reden van stoppen en het wetstraject.
Deze handreiking bevat informatie over hoe omgegaan kan worden met de Verwijsindex in de periode tot aan de inwerkingtreding van de wet waarmee de Verwijsindex wordt afgeschaft en over het afbouwen van dit instrument voor verschillende doelgroepen die met de Verwijsindex te maken (kunnen) hebben:
• Jeugdigen en ouders
• Professionals
• Gemeenten
Deze handreiking gaat in op wat het betekent dat de Verwijsindex stopt, wat van professionals en gemeenten worden verwacht zolang dit instrument nog bestaat en beschrijft een aantal werkwijzen die ook kunnen bijdragen aan vroegtijdige en onderlinge afstemming van professionals, wat een belangrijk doel is van de Verwijsindex.
Deze handreiking is een interactief en bevat verschillende links naar andere relevante informatie.
Terminologie
In deze handreiking wordt gesproken over ‘de Verwijsindex’. Met deze termijn wordt verwezen naar de Verwijsindex Risicojongeren (de VIR) zoals die is opgenomen in paragraaf 7.1. van de Jeugdwet.
Daar waar geschreven wordt over de ‘regionale Verwijsindex’ worden de regionale signaleringssystemen bedoeld die aangesloten zijn op de landelijke Verwijsindex.
De Jeugdwet spreekt over het melden van een jeugdige aan de Verwijsindex. In de praktijk wordt de term ‘melden’ echter vrijwel niet gebruikt en wordt bij deze term gedacht aan de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. In deze handreiking is daarom gekozen voor de omschrijving ‘het door een professional afgeven van een signaal in de Verwijsindex’.
Wanneer twee of meer professionals een signaal hebben afgegeven krijgen zij hierover een bericht. In de wet en in de praktijk worden hier verschillende termen voor gebruikt. Wij sluiten aan bij de term match(bericht).
Actualiteiten
Internetconsultatie wet vervallen VIR, woonplaatsbeginsel en kwaliteit van start
Op 28 augustus 2026 is de internetconsultatie van het wetsvoorstel vervallen VIR, woonplaatsbeginsel en kwaliteit gestart. Via de internetconsultatie heb je de mogelijkheid om te reageren op dit wetsvoorstel of ideeën te delen.
Beeld: © Ministerie van VWS
Handreiking afbouw VIR
Om te zorgen voor een zorgvuldige afbouw heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een handreiking gemaakt. Deze handreiking bevat informatie over hoe omgegaan kan worden met de VIR in de periode tot aan de inwerkingtreding van de wet waarmee de VIR wordt afgeschaft en over het afbouwen van dit instrument voor verschillende doelgroepen die met de VIR te maken (kunnen) hebben.