Wat helpt jongeren om mentaal gezond te zijn en te blijven? Uit 180 PRAATPOWER-brainstorms met meer dan 3000 jongeren blijkt dat jongeren dít nodig hebben rondom social media en van sociale media-platforms.
Aanbevelingen voor sociale media - platforms
1. Geef jongeren meer regie over wat zij online zien
Maak contentcontrole mogelijk: laat jongeren zelf instellen welke content zij wel en niet willen zien, bijvoorbeeld via een korte vragenlijst bij het aanmaken van een account. Beperk schadelijke aanbevelingsalgoritmes.
2. Zorg dat melden werkt en serieus wordt genomen
Zorg dat meldingen van pesten, haat, misbruik en schadelijke content worden opgepakt en opgevolgd. Jongeren willen geen automatische antwoorden, maar een échte reactie - en actie. Haal schadelijke juicekanalen en haataccounts actief offline.
3. Maak online hulp zichtbaar en toegankelijk
Integreer laagdrempelige hulpfuncties in apps, zoals chatvensters of doorverwijzingen naar injebol.nl. Zo weten jongeren waar ze terechtkunnen als het niet goed met ze gaat.
4. Zorg voor veilige online ontmoetingsplekken
Zorg dat er online plekken zijn waar jongeren met leeftijds- of ervaringsgenoten kunnen praten – op een veilige manier. Betrek jongeren actief bij het ontwerp, zodat deze plekken aansluiten bij hun leefwereld en behoeften.
5. Draag bij aan een respectvolle online cultuur
Pak cyberpesten, haatreacties en uitsluiting actief aan. Help jongeren ook elkaar aan te spreken op online gedrag. Zorg dat ze kunnen meewerken aan een positieve, veilige en respectvolle sfeer – en help zo’n veilige omgeving te creëren.
6. Bescherm jongeren
Beperk of verbied anonieme accounts, handhaaf leeftijdsgrenzen beter en help jongeren hun schermtijd te beperken.
Houd bij deze aanbevelingen in gedachten: geen enkele jongere is hetzelfde. Wat voor de een werkt, werkt niet per se ook voor de ander. Individuele keuzevrijheid is dus belangrijk.
Aanbevelingen rondom social media
1. Bescherm jongeren tegen schadelijke platformontwerpen
Voer strengere regelgeving en handhaving in op verslavende ontwerpkeuzes, schadelijke algoritmes, misleidende reclames, haatreacties en desinformatie. Beperk of verbied anonieme accounts, handhaaf leeftijdsgrenzen en stel regels op voor kindinfluencers.
2. Zorg dat melden werkt en serieus wordt genomen
Zorg dat meldingen van pesten, haat, misbruik en schadelijke content worden opgepakt en opgevolgd. Jongeren willen geen automatische antwoorden, maar een échte reactie – en actie. Haal schadelijke juicekanalen en haataccounts actief offline.
3. Geef jongeren meer regie over wat zij online zien
Maak contentcontrole mogelijk: laat gebruikers zelf instellen welke content zij wel en niet willen zien, bijvoorbeeld via een korte vragenlijst bij het aanmaken van een account. Beperk schadelijke aanbevelingsalgoritmes.
4. Maak online hulp zichtbaar en toegankelijk
Zorg voor meer zichtbaarheid van bestaande online hulpplatforms zoals In je bol. Integreer laagdrempelige hulpfuncties in apps (bijv. chatvensters of safe browsers), zodat jongeren weten waar ze terechtkunnen als het niet goed met ze gaat.
5. Investeer in veilige online ontmoetingsplekken
Ontwikkel veilige, anonieme online plekken waar jongeren met leeftijds- of ervaringsgenoten kunnen praten. Betrek jongeren actief bij het ontwerp, zodat deze plekken aansluiten bij hun leefwereld en behoeften.
6. Influencers: deel realistische verhalen
Deel genuanceerde, eerlijke verhalen over mentale gezondheid en zingeving, zonder te romantiseren of problematiseren. Werk samen met professionals en richt veilige manieren in om met volgers te communiceren, zonder zelf overspoeld te raken.
7. Scholen: leer jongeren bewust omgaan met sociale media
Beperk digitale prikkels in het onderwijs en voer een helder telefoonbeleid. Bied structureel lessen in digitale weerbaarheid, sociale media, AI en online gedrag. Richt meldpunten in waar leerlingen online ervaringen kunnen delen en bespreek deze actief in de klas.
8. Ouders: begeleid kinderen en jongeren actief in hun online leven
Help bij het begrenzen van schermtijd en ga regelmatig in gesprek over wat jongeren online zien en meemaken. Wees je bewust van wat jonge kinderen online te zien krijgen en investeer als ouder in kennis over sociale media, AI en digitale risico’s.
9. Jongeren: neem zelf de regie over je online gedrag
Beperk je schermtijd, sta stil bij de vraag waarom je bepaalde content bekijkt en wat het met je doet. Rapporteer onbetrouwbare of schadelijke content, deel geen nepnieuws en praat offline met anderen over negatieve online ervaringen.
10. Draag samen bij aan een respectvolle online cultuur
Wees je bewust van cyberpesten, haatreacties en uitsluiting. Spreek elkaar aan op online gedrag en werk actief mee aan een positieve, veilige en respectvolle sfeer – online én offline.
Download de aanbevelingen rondom social media
Lees meer
Benieuwd naar de rest van de aanbevelingen? Naar meer context, ideeën over de invulling en het verloop van de brainstorms? Lees dan verder in het onderzoeksrapport!
