Interventies
Interventies voor het werken met ouders
Werken aan ouderschap
Interventies die aansluiten bij wat ouders belangrijk vinden, bieden passende ondersteuning en versterken hun vertrouwen en eigen kracht.
Overzicht van interventies die uitgaan van partnerschap en oudervriendelijk werken
1. De Oudertelefoon staat iedere ouder en opvoeder te woord, via telefoon en chat.
2. De Ouderschapsbox helpt werkgevers en werknemers om het gesprek over ouderschap, werk en de verdeling van zorgtaken aan te gaan en samen te werken aan een duurzame balans tussen werk en gezin.
3. Het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid beheert een aantal interventies die zich primair richten op de samenwerking met ouders en gezinnen:
Stevig Ouderschap biedt via huisbezoeken preventieve en vroegtijdige ondersteuning aan gezinnen die extra steun nodig hebben, om problemen tijdig te signaleren en te voorkomen en zo bij te dragen aan een positieve en veilige opvoeding.
VoorZorg biedt intensieve ondersteuning via huisbezoeken aan aanstaande moeders in zeer kwetsbare situaties, met aandacht voor zwangerschap, ouderschap, gezondheid, opvoeding en het versterken van de toegang tot passende hulp.
De SPARK-methode ondersteunt jeugdverpleegkundigen met een gevalideerde en gestructureerde dialoog om samen met ouders de gezinssituatie en ontwikkelingsrisico’s van het jonge kind in kaart te brengen en passende ondersteuning te bepalen.
MAZL (Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen) is een effectieve methodiek waarbij schoolmedewerkers, jeugdartsen en leerplichtambtenaren samenwerken om ziekteverzuim bij leerlingen vroegtijdig te signaleren, passende ondersteuning te bieden en het verzuim terug te dringen.
De GIZ-methodiek (Gezamenlijk Inschatten van Zorgbehoeften) brengt in dialoog met ouders, kinderen en jongeren hun ontwikkel- en zorgbehoeften in kaart en combineert hun ervaringen met professionele expertise om samen passende ondersteuning te bepalen.
3. De Stem van Ouders zorgt ervoor dat ouders gehoord worden en meedenken over de juiste oplossingen. Ze luisteren naar wat ouders te zeggen hebben en nemen dit direct mee naar de politiek, media en maatschappij.
4. De gereedschapskist van het lectoraat Samenwerken met ouders van Hogeschool Rotterdam biedt een gereedschapskist met onderbouwde en beproefde werkwijzen en praktische voorbeelden om de kansengelijkheid van kinderen en jongeren uit kwetsbare gezinnen te versterken.
5. Triple P – Positive Parenting Program biedt wetenschappelijk onderbouwde en flexibele opvoedprogramma’s die ouders helpen een sterke band met hun kind op te bouwen en om te gaan met veelvoorkomende opvoeduitdagingen.

Achtergrondinformatie, werkzame elementen: vertrouwen, contextgericht, netwerkgericht, waarderend
- Ouderkennis biedt inspiratie, kennis en praktische tips voor iedereen die met en voor ouders werkt en draagt bij aan het verspreiden van het gedachtegoed van Alice van der Pas.
- Ontwikkeling (NJi): Kennis over de verschillende ontwikkelfasen helpt ouders te begrijpen wat hun kind doormaakt en hoe zij hun kind passend kunnen ondersteunen en stimuleren bij het opgroeien.
- Samenwerken met ouders in de voor- en vroegschoolse educatie (VVE) versterkt de ontwikkeling van kinderen, waarbij een goede samenwerking tussen professionals en ouders essentieel is.
- Vroegsignalering begint met samen kijken: een onderbouwde visie op samenwerken in Blik op Hulp: niet groter organiseren om het groter organiseren, maar nauwkeuriger kijken, beter luisteren en preciezer samenwerken.

Beeld: © Team Ouders
Literatuur over werken met ouders
- Het boek van bijzonder naar gewoon: inclusieve kinderopvang laat zien dat inclusieve kinderopvang begint bij de blik en keuzes van professionals en leidinggevenden, en niet bij regels of systemen.
- Ouders begrijpen laat zien waarom ouderschap kwetsbaar is, hoe dit doorwerkt in gesprekken met professionals en hoe professionals de verbinding met ouders kunnen behouden.
- Professioneel communiceren met ouders en kinderen is bedoeld voor Pabo-studenten en leerkrachten in het (speciaal) basisonderwijs en anderen die beroepsmatig met kinderen en hun ouders werken.
- Opvoeden en opgroeien. Handboek Pedagogiek biedt een verdiepend en praktisch overzicht van de pedagogiek, met aandacht voor actuele opvoedthema’s en de invloed van het kind, het gezin, het sociale netwerk en de bredere samenleving.
- Werk samen met ouders laat zien hoe professionals vanuit verbinding en met behoud van hun eigen expertise een betrouwbare vertrouwensrelatie met ouders kunnen opbouwen en zo tot effectieve samenwerking komen.
- Het zijn net mensen, die ouders! biedt professionals praktische handvatten om met meer vertrouwen zorggesprekken te voeren en ouders op een verbindende manier te betrekken wanneer er zorgen zijn over hun kind.

Casussen en praktijkbeschrijvingen
- Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) helpt gemeenten en lokale partners om op basis van cijfers over de jeugd samen te werken aan een gezonde en gelukkige jeugd en het gebruik van alcohol, drugs en tabak te voorkomen.
- Kennisplatform Kansrijke Start: Dé centrale plek voor coalities die zich inzetten voor een kansrijke start voor kinderen en hun ouders in de eerste 1.000 dagen.
- De JGZ-richtlijn Samenwerken met ouders en jeugdigen gaat in op de do-s en dont-s van de relatie tussen professionals en ouders.
- ‘Praktijkverhalen uit de eerste 1000 dagen van een ouder en kind’. Onder deze titel publiceert Vakblad Vroeg met enige regelmaat praktijkcases die inzicht geven in de kwetsbare periode rond zwangerschap en de eerste levensjaren van een kind.
- SPIOR (Stichting Platform Islamitische Organisaties Rijnmond) biedt opvoedondersteuning aan via de Triple P-methode (Positive Parenting Program/Positief Pedagogisch Programma).

Beeld: © Team Ouders
Doorverwijzingen naar databanken en ondersteunende organisaties
Kennis over ouderschap bij het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid biedt professionals inzicht en handvatten om ouders te ondersteunen in krachtig ouderschap en zo bij te dragen aan een gezonde ontwikkeling van ieder kind.
Ouders & Onderwijs versterkt en vertegenwoordigt ouders van schoolgaande kinderen door hen te informeren en adviseren over onderwijs en hun stem te laten horen richting politiek, onderwijssector en media.
Jouw Metgezel (cliëntondersteuning) biedt een kennisbank en organiseert kennissessies, masterclasses en workshops over gezinnen, zodat professionals hun kennis kunnen vergroten en gezinnen beter kunnen ondersteunen en minder snel vastlopen in de zorg.
Ouderkennis biedt inspiratie, kennis en praktische tips voor professionals die met en voor ouders werken.
De digitale toolkit 'Sámen voor het kind' van het Nederlands Jeugdinstituut biedt handvatten om de samenwerking tussen ouders, school en jeugdprofessionals te versterken en zo de ontwikkeling van kinderen te bevorderen.
Netwerk Met Andere Ogen verzamelde tools voor Interprofessionele samenwerking rond jeugd en gezin. Wil je in jouw regio aan de slag met domeinoverstijgend samenwerken?
Deze tools bieden houvast om samen met je netwerkpartners de samenwerking in kaart te brengen, patronen te doorbreken, processen te verbeteren en duurzame relaties op te bouwen.
Landelijke kennisinstituten, zoals Pharos, het Nederlands Jeugdinstituut (NJi), Kenniscentrum Sport & Bewegen, het Trimbos-instituut, het Voedingscentrum, VeiligheidNL en het Expertisecentrum Kinderopvang, bieden betrouwbare informatie en praktische handvatten om ouders te ondersteunen bij uiteenlopende (leefstijl)thema’s.
De databank Effectieve jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut bevat beschrijvingen van programma's voor steun en hulp bij opgroeien en opvoeden. Deze interventies zijn door een onafhankelijke erkenningscommissie beoordeeld.
Op Loketgezondleven.nl vind je alle erkende leefstijlinterventies.
Overzicht van databanken met (effectieve) interventies: In dit overzicht staan de databanken van RIVM en partners.
Hogeschool Leiden trainingen: trainingen die professionals in kinderopvang, onderwijs en jeugdzorg ondersteunen bij het opbouwen van een goede samenwerking met ouders, gericht op de ontwikkeling van kinderen.
Samenwerken met ouders/verzorgers (Pharos). Een goede samenwerking met ouders/verzorgers is belangrijk, maar niet altijd vanzelfsprekend, bijvoorbeeld wanneer ouders weinig betrokken zijn bij de school of niet naar ouderavonden komen.
De Landelijke Kwaliteitsmonitor Kinderopvang onderzoekt jaarlijks de kwaliteit van de kinderopvang en besteedt in een factsheet over pedagogisch partnerschap aandacht aan het belang van een goede samenwerking met ouders voor de ontwikkeling en het welbevinden van kinderen.
In een factsheet over pedagogisch partnerschap gaan ze in op de samenwerking met ouders.

Wil je meepraten?
Heb je nog ideeën? Wil je ons uitnodigen? Of mis je nog iets op deze website? Neem dan contact op met info@stemvanouders.nl.
