Hoe breng je het Handelingskader écht in de praktijk? In de leergroep Handelingskader buigen professionals uit beleid en praktijk zich over die vraag. Jeugdspecialist Anneriek Kuiken en gedragswetenschapper Yara van Westendorp vertellen wat deelname hen brengt: scherpte, herkenning én concrete handvatten voor het dagelijks werk.
Beeld: © Ministerie van JenV
Anneriek Kuiken werkt als senior jeugdspecialist en aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en kindermishandeling bij de gemeente Noordoostpolder. Vóór haar overstap naar de gemeente werkte ze achttien jaar bij een gecertificeerde instelling.
Samen leren over organisatiegrenzen heen
Deelname aan de leergroep Handelingskader was voor Anneriek een logische stap. “Binnen de gemeente willen we het Handelingskader gewoon goed vormgeven. Als je aan de voorkant goed meedenkt over wat het betekent voor je organisatie, kun je het voorveld en de organisatie beter meenemen in die beweging.” Ook vindt ze de verbinding tussen de verschillende programma’s en kaders belangrijk.
Ook Yara van Westendorp ziet de meerwaarde in het samen leren met verschillende partners. Zij is gedragswetenschapper bij VoorIeder1, het wijkteam voor Sassenheim/Warmond en Noordwijkerhout/de Zilk. “Vanuit mijn betrokkenheid bij de leergroep kom ik echt in contact met de netwerkparters: Veilig Thuis, gecertificeerde instellingen en lokale teams. Dat brengt mooie gesprekken op gang over wat de praktijk nodig heeft om het Handelingskader goed uit te voeren.”
Van privacy naar veiligheid
Binnen de leergroep Handelingskader leren professionals samen over de inhoud en de implementatie van het handelingskader. In de sessies komen grote thema’s voorbij, zoals directe veiligheid, intieme terreur, complexe scheidingen en privacy. Juist die thema’s blijken in de dagelijkse praktijk vaak ingewikkeld. Anneriek noemt een casus waarin organisaties vastliepen op privacy. “Mensen verschuilen zich soms achter privacy. Terwijl zorgvuldig omgaan met informatie niet betekent dat je niets mag delen. De vraag is: wat is noodzakelijk om de veiligheid te borgen?”
Yara herkent dat. “Zorgvuldig omgaan met privacy betekent inderdaad niet dat je voor alles toestemming nodig hebt. Het blijft maatwerk, maar het is essentieel om samen te kijken welke afwegingen belangrijk zijn.” Voor Yara bleef vooral een simpele zin hangen uit de sessie over intieme terreur: “Wie doet wat tegen wie, met welk effect?” Ze noemt het een zin die houvast geeft. “Voor het lokale veld is het zo belangrijk om aan het begin een goede analyse te doen. Als die analyse te vluchtig is, of juist overbezorgd, dan rolt dat verder en krijgen mensen vaak niet de hulp die ze nodig hebben. Zo’n vraag helpt om zorgvuldig de feitelijke gebeurtenissen te analyseren.”
Inzichten direct toepassen in de praktijk
Anneriek merkt dat deelname aan de leergroep direct effect heeft op haar werk. “Ik word scherp gemaakt: hoe zit het eigenlijk bij onze organisatie? Wat doen we wel, wat doen we niet? En is het goed dat we dat zo doen?” In Noordoostpolder staat inmiddels een scan van de beleidsvisie gepland om te onderzoeken wat de gemeente doet op het gebied van veiligheid en of dat aansluit bij het Handelingskader.
Ook gaf Anneriek samen met de Blijf Groep een basistraining aan medewerkers van het sociaal loket. “Die zijn soms heel anders opgeleid. Dan helpt het om te bespreken wat we eigenlijk onder huiselijk geweld en kindermishandeling verstaan. Daardoor komen mensen makkelijker met vragen.”
Implementeren vraagt meer dan enthousiasme
Volgens beiden vraagt implementatie meer dan enthousiaste professionals alleen. “Je hebt in iedere organisatie een trekker nodig”, zegt Anneriek. “Anders wordt het weer het zoveelste document op een stapel.” Ook bestuurlijk draagvlak is volgens haar essentieel. “Als gemeenten deze visie niet omarmen, krijg je het in de uitvoering nooit voor elkaar.”
Yara vult aan: “Op casusniveau kan ik inzichten al meenemen. Maar als je kijkt naar het grotere geheel, de onderlinge samenwerking en het meekrijgen van een hele gemeente in het Toekomstscenario, dan vraagt dat nog wel wat.” Toch overheerst bij beiden de energie. De leergroep brengt bewustwording, praktische inzichten en nieuwe verbindingen. Anneriek: “Alleen al deelname aan deze leergroep zet een heleboel in beweging.”