Velen van jullie weten dat de ontwikkeling van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (Toekomstscenario) een lange voorgeschiedenis kent.
In 2020 startte het ontwikkelen van een toekomstbeeld voor een andere inrichting van de kind- en gezinsbescherming, in opdracht van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de ministeries van Justitie en Veiligheid en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, als stelselverantwoordelijken. Het kabinet bood het Toekomstscenario vervolgens aan de Tweede Kamer aan in 2021, waarna een internetconsultatie plaatsvond. Op basis daarvan startten Rijk en gemeenten een landelijk programma om het Toekomstscenario verder uit te werken en te beproeven, onder meer via proeftuinen en beproevende regio’s. In Kamerbrieven werd het Toekomstscenario verder uitgewerkt en verbreed naar een aanpak van onveiligheid binnen huishoudens van 0 tot 100 jaar.
De huidige situatie laat zien dat, ondanks de stappen die zijn gezet, er nog veel werk te doen is. Er is een fundamentele herziening nodig met een andere manier van kijken (cultuur), doen (werkwijze) en organiseren (structuur). Zodat betrokken organisaties daadwerkelijk aan de 4 pijlers van het Toekomstscenario, eenvoudig, gezinsgericht, transparant, rechtsbeschermend, en lerend, kunnen werken.
Een andere grondhouding
Dit vraagt dat zowel de stelselverantwoordelijken als (uitvoerings-)partners stappen zetten die de meerjarige transitie verder in beweging brengen met een andere grondhouding over alle lagen heen, een integrale systeemgerichte werkwijze en een andere organisatievorm met meer aandacht voor de onderliggende en samenhangende problematiek.
Vanaf oktober 2025 tot heden zijn er bestuurlijke werksessies georganiseerd tussen stelselverantwoordelijken en partners waarin gezamenlijk wordt gewerkt aan een Veranderstrategie met een concrete agenda waarin resultaten en doorbraken worden vastgelegd die we de komende jaren willen bereiken. Met als onderlegger de geactualiseerde probleem- en oorzakenanalyse, waaraan velen van jullie hebben meegewerkt. Op dit moment worden in verschillende werkgroepen 4 doorbraakacties uitgewerkt:
Beeld: © Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming
Naast deze 4 doorbraakacties wordt met prioriteit gewerkt aan:
- Zorgcontinuïteit/transitieplan voor de verschillende organisaties; hoe houden we de winkel op tijdens de verbouwing?
- Handelingsperspectief op hoofdlijnen om te zorgen voor snelle inzet van hulp.
- Verdere ontwikkeling, implementatie en borging van het Handelingskader.
- Inzet en ondersteuning van regio’s/proeftuinen.
Een 0.9 versie van de Veranderstrategie wordt besproken in een bestuurlijk overleg op donderdag 7 mei a.s. waarna er een consultatieronde zal plaatsvinden tot dinsdag 9 juni. Eind juni 2026 zal in een bestuurlijk overleg vervolgens de Veranderstrategie en de plannen voor de doorbraakacties worden vastgesteld. Ook zullen de contouren worden vastgesteld voor een programmaplan 2026-2028, als opvolger van het huidige programma dat tot 1 juli 2026 loopt. Via de nieuwsbrief, de website en de LinkedIn pagina van het Toekomstscenario houden wij jullie verder van de ontwikkelingen op de hoogte.