Het programma Aanpak Wachttijden van OZJ heeft samen met Mohini Awhadpersad een serie podcasts gemaakt met ervaringsverhalen van jongvolwassenen die in hun jeugd te maken hadden met jeugdhulp, gesloten jeugdzorg, crisisopvang en regelmatig verhuizen. Bij elke aflevering hoort een kleurplaat.
Terwijl je luistert, kun je letterlijk het leven van de jongere inkleuren. Dat geeft ruimte om het verhaal rustig binnen te laten komen en het gesprek te voeren over wat jij hoort, voelt en denkt.
Hoe voelt het als je op je zestiende midden in de nacht uit huis wordt gehaald? Wat doet het met je als je elke paar maanden moet verhuizen? En hoe is het als één professional wél echt naar je luistert en daarmee een kantelpunt in je leven wordt?
Bij alle vier de afleveringen helpt de kleurplaat om in je eigen tempo te luisteren en daarna samen in gesprek te gaan: over veiligheid, machteloosheid, labels, vrijheid, thuis en steun.
Vier verhalen, vier invalshoeken
Beeld: © OZJ
Gesloten groep
Een jongere beschrijft hoe het is om ’s nachts zonder uitleg naar een gesloten groep te worden gebracht, tussen hekken met prikkeldraad en regels die niemand toelicht. Angst, schaamte en het gevoel alle grip kwijt te zijn komen scherp naar voren.
Beeld: © OZJ
Crisisopvang
Een jongvolwassene vertelt over een moeilijke jeugd, crisisopvang en een spijbelschool – en over de ene jeugdreclasseerder die wél echt naar hem luisterde en daarmee het verschil maakte. Een verhaal over gezien worden, tweede kansen en de kracht van oprechte aandacht.
Beeld: © OZJ
Gevaar
In een krachtige Spoken Word neemt een jongere je mee in het label “gevaar voor de maatschappij”. Achter boosheid en gedrag blijkt een kind dat vooral heeft moeten overleven. Het gaat over machteloosheid, schaamte, maar ook over de zoektocht naar vrijheid en gezien worden als mens, niet als dossier.
Beeld: © OZJ
Vrienden voor het leven
Een jongvolwassene vertelt hoe het is om steeds weer te moeten verhuizen: pleeggezin, woongroep, logeeradressen. Hij beschrijft hoe lastig het is om je te hechten als alles tijdelijk is, en hoe het voelde toen er eindelijk een plek was waar hij echt zichzelf mocht zijn.
Hoe kun je deze podcasts gebruiken?
Mohini Awhadpersad, ervaringsdeskundige betrokken bij Transformatie Gesloten Jeugdhulp (TGJ) en maker van de podcasts benoemt twee dingen die we vaak over het hoofd zien:
- Wanneer neem je jongerenperspectief mee?
Het gaat niet alleen om één toetsmoment aan het einde (“klopt dit zo voor jullie?”), maar om hoe je het hele proces ziet. Je kunt inspraak op verschillende niveaus organiseren:
- individueel, bijvoorbeeld in een behandelplan of begeleidingsplan
- in beleid, via expertcirkels of jeugdpanels
- via ervaringsdeskundige jongeren die meedenken op systeem‑ en beleidsniveau
Hoe eerder je jongeren betrekt – bijvoorbeeld al bij het bepalen welke data je verzamelt of welke vraag je onderzoekt – hoe meer hun perspectief echt richting geeft, in plaats van een laatste “stempel”.
- Hoe leidt luisteren tot ander handelen?
De podcasts zijn geen achtergrondmuziek, maar een startpunt voor dialoog en zelfreflectie. Je kunt ze inzetten:
- in teams: luister samen, kleur, en bespreek wat je raakt en wat dat betekent voor jullie handelen
- in opleidingen: gebruik ze in lessen over beroepshouding, macht/onmacht en samenwerking met jongeren
- in overleggen: als startpunt om een protocol, werkwijze of handelingskader tegen het licht te houden
De kernvraag is steeds: wat betekent dit verhaal voor hoe wij besluiten nemen, plannen maken en handelen? Soms leidt dat tot kleine aanpassingen in taal, soms tot het herzien van een protocol.
Met deze podcasts en kleurplaten willen we ruimte maken om verhalen van jongeren niet alleen te horen, maar ze ook echt te laten landen in hoe we werken – van individueel contact tot beleidsniveau.